Stablecoin đang trở thành một cuộc cạnh tranh tiền tệ giữa các quốc gia
Stablecoin từng được xem chủ yếu như một công cụ của thị trường crypto: nơi trú ẩn khi trader bán Bitcoin, phương tiện chuyển tiền giữa các sàn, hay “tiền mặt” để tham gia DeFi.
Nhưng khi quy mô stablecoin vượt 300 tỷ USD, câu chuyện đã thay đổi. Gần như toàn bộ thị trường hiện vẫn được định giá bằng USD. ECB ước tính khoảng 99% nguồn cung stablecoin là USD stablecoin, trong khi stablecoin bằng EUR chỉ chiếm một phần rất nhỏ.
Điều này khiến stablecoin dần trở thành một vấn đề về chủ quyền tiền tệ.
Các quốc gia lớn đang phản ứng theo những cách rất khác nhau.
Mỹ: biến stablecoin thành công cụ mở rộng USD
Mỹ đang có chiến lược rõ ràng nhất.
Tháng 7/2025, Mỹ thông qua GENIUS Act, xây dựng khung pháp lý liên bang cho payment stablecoin. Đến tháng 8/2026, Bộ Tài chính tiếp tục triển khai các quy định chi tiết, với thời điểm luật dự kiến có hiệu lực đầy đủ từ tháng 1/2027.
Điểm đáng chú ý là Mỹ không chỉ coi stablecoin là một ngành công nghệ cần quản lý.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent công khai xem stablecoin như một payment rail của USD trên Internet, có khả năng mở rộng khả năng tiếp cận nền kinh tế USD cho hàng tỷ người và đồng thời tạo thêm nhu cầu đối với US Treasury.
Có thể hình dung:
Local currency → USDT/USDC → USD economy
và phía sau:
Stablecoin reserve → Treasury + tài sản USD
Stablecoin vì thế có thể giúp Mỹ đạt cùng lúc hai mục tiêu:
- mở rộng phạm vi sử dụng USD
- tạo thêm nhu cầu đối với tài sản tài chính Mỹ.
Mỹ đang cố biến lợi thế tiền tệ hiện tại thành lợi thế trong nền kinh tế blockchain.
Châu Âu: lo ngại mất chủ quyền tiền tệ
EU nhìn vấn đề từ một góc độ gần như ngược lại.
ECB đã nhiều lần cảnh báo rằng nếu hệ thống thanh toán và tokenized finance của châu Âu ngày càng dựa vào USD stablecoin, vai trò của EUR có thể suy giảm.
Vấn đề không chỉ nằm ở crypto.
Nếu người châu Âu bắt đầu:
- tiết kiệm bằng USDC
- thanh toán bằng USDC
- mua tài sản tokenized bằng USDC
thì một phần nền kinh tế số của châu Âu sẽ dần được định giá và settlement bằng USD.
ECB gọi đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến monetary sovereignty.
Phản ứng của châu Âu vì vậy diễn ra trên nhiều hướng: MiCA đặt stablecoin vào một khung quản lý thống nhất, ECB thúc đẩy digital euro, đồng thời châu Âu đang chuẩn bị central-bank money dạng token để settlement tài sản trên DLT.
Mục tiêu sâu hơn là đảm bảo rằng nền kinh tế blockchain của châu Âu vẫn có một EUR-native settlement asset thay vì mặc nhiên sử dụng USD stablecoin.
Hong Kong: không đứng ngoài cuộc chơi
Hong Kong chọn một cách tiếp cận khác: cho phép stablecoin phát triển nhưng đặt nó trong một hệ thống cấp phép chặt chẽ.
Stablecoins Ordinance có hiệu lực từ tháng 8/2025. Những tổ chức phát hành fiat-referenced stablecoin thuộc phạm vi quy định phải được HKMA cấp phép, đáp ứng yêu cầu về dự trữ, quản trị, AML và quản lý rủi ro.
Đến tháng 4/2026, HKMA công bố hai giấy phép stablecoin đầu tiên và cho biết họ chủ động đặt tiêu chuẩn cấp phép ban đầu ở mức cao.
Điều này đặc biệt đáng chú ý vì Hong Kong có thể trở thành một cầu nối giữa:
Trung Quốc đại lục
↓
CNH / thị trường tài chính Hong Kong
↓
stablecoin + blockchain
↓
thương mại quốc tế
Thay vì mở hoàn toàn CNY cho dòng vốn blockchain toàn cầu, Hong Kong cung cấp một môi trường có kiểm soát để thử nghiệm mô hình mới.
Nhật Bản: chuẩn bị đưa JPY lên blockchain
Nhật Bản cũng không muốn đứng ngoài xu hướng này.
Khung pháp lý Nhật đã công nhận stablecoin dưới nhóm “electronic payment instruments” và đưa các đơn vị liên quan vào hệ thống quản lý tài chính, AML và Travel Rule.
Đáng chú ý hơn, Bộ trưởng phụ trách dịch vụ tài chính Nhật cho biết vào tháng 4/2026 rằng việc triển khai stablecoin bằng yen đang dần trở thành hiện thực, đồng thời đề cập khả năng ba ngân hàng lớn của Nhật phát hành chúng vào năm 2027.
Nếu điều đó xảy ra, stablecoin không còn chỉ là sân chơi của những Circle hay Tether.
Ngân hàng truyền thống cũng có thể trở thành issuer của tiền programmable trên blockchain.
Các nền kinh tế mới nổi đối mặt với bài toán khó hơn
Đối với những nước có đồng tiền yếu hơn USD, vấn đề phức tạp hơn rất nhiều.
Hãy tưởng tượng một người nhận:
50 triệu IDR
sau đó lập tức:
IDR → USDT
rồi sử dụng USDT để:
tiết kiệm → đầu tư → chuyển tiền → thanh toán → mua tài sản tokenized.
IDR vẫn tồn tại, nhưng vai trò của nó dần thu hẹp.
Ban đầu stablecoin lấy đi chức năng store of value.
Sau đó có thể lấy thêm medium of exchange.
Nếu hàng hóa bắt đầu được định giá trực tiếp bằng USD stablecoin, nó tiến tới chức năng quan trọng nhất:
unit of account.
ECB cảnh báo rằng USD stablecoin có thể tạo ra một dạng dollarization mới, nơi người dân chuyển sang USD không phải vì một quyết định tiền tệ có chủ ý, mà đơn giản vì công nghệ mới tiện hơn.
Đây là một khác biệt rất lớn so với dollar hóa truyền thống.
Trước đây muốn giữ USD, người dân thường cần tiền mặt USD, tài khoản ngoại tệ hoặc hệ thống ngân hàng.
Trong nền kinh tế stablecoin:
smartphone + Internet + wallet
có thể đã đủ.
Cuộc cạnh tranh đang chuyển lên blockchain
Có thể nhìn những phản ứng hiện nay thành ba chiến lược lớn.
Mỹ
Đưa USD lên blockchain và tận dụng network effect hiện có.
EU, Nhật Bản và các nền kinh tế phát triển khác
Xây dựng tiền số, stablecoin và hạ tầng settlement bằng chính đồng tiền của mình.
Các nền kinh tế mới nổi
Phải cân bằng giữa việc tận dụng công nghệ và ngăn USD stablecoin làm suy yếu đồng nội tệ.
Điều thú vị là blockchain không xóa bỏ cuộc cạnh tranh giữa các đồng tiền.
Nó có thể khiến cuộc cạnh tranh đó mạnh hơn.
Bởi một stablecoin cuối cùng vẫn thừa hưởng sức mạnh của đồng tiền phía sau nó.
- USDC mang sức mạnh của USD.
- EUR stablecoin mang sức mạnh của EUR.
- JPY stablecoin mang sức mạnh của JPY.
Công nghệ blockchain có thể giống nhau, nhưng người dùng vẫn phải quyết định mình muốn giữ tài sản nào.
Và ở thời điểm hiện tại, USD đang có một lợi thế khổng lồ.
Nếu stablecoin tiếp tục phát triển từ quy mô hàng trăm tỷ lên hàng nghìn tỷ USD, cuộc cạnh tranh tiếp theo giữa các quốc gia có thể không chỉ xoay quanh:
Ai kiểm soát hệ thống thanh toán?
Nó còn là:
Đồng tiền của quốc gia nào sẽ trở thành tiền mặc định của Internet?